Eindelijk een advocaat voor slachtoffers? Niet dus !
De journalist Philip Heymans bericht: Vanaf vandaag: gratis hulp van een advocaat voor slachtoffers van verkrachting of partnergeweld. Te mooi om waar te zijn denk je ? Wij namen onmiddellijk contact op met de Zorgcentra na Seksueel Geweld waar men het in Keulen hoort donderen ! En, voor de zekerheid staken we onze neus in de “Wet betreffende de Zorgcentra na Seksueel Geweld” …
even terug gaan in de tijd
In het regeerakkoord van 30 september 2020 stond dat de toegang tot justitie zou worden verbeterd:
De werking van justitie moet efficiënter, toegankelijker en begrijpelijker worden gemaakt.
De regering zal ook de mogelijkheden evalueren om de toegang en de kwaliteit van de juridische bijstand voor kwetsbare bevolkingsgroepen die met een veelheid aan juridische en sociale problemen worden geconfronteerd, te verbeteren. Hiervoor wordt gekeken naar een transversale en multidisciplinaire aanpak. Er zijn tevens pilootprojecten mogelijk.
Pas in de naweeën van de docu reeks Godvergeten werd een eerste pilootproject LVA – Lawyer Victim Assistance – opgestart op 13 november 2023. Het project liep eerst tot 13 mei 2024.
De brochure legt uit dat:
Een advocaat van dienst, speciaal opgeleid voor gevallen van intrafamiliaal en/of seksueel geweld, zal aan u worden toegewezen. Indien gewenst, zal hij binnen 48 uur contact met u opnemen om een afspraak in zijn kantoor te regelen.
Terzelfdertijd werd onderzoek gevoerd door Emma Bourcelet onder de bevoegdheid van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen.
Op 2 februari 2024 stuurt Staatssecretaris Marie-Colline Leroy een perscommuniqué de wereld in: “Lawyer Victim Assistance (LVA): project ter verbetering van de zorg voor slachtoffers van seksueel en intrafamiliaal geweld”.
Het rapport van de POC 2023 werd afgeleverd op 3 mei 2024, en zegt met betrekking tot juridische bijstand:
Juridisch advies van advocaat na tussenkomst politie.
Het “Lawyer Victim Assistance”-proefproject is een samenwerking in Brussel tussen politie, parket en advocaten van de Brusselse balie om slachtoffers beter te informeren over hun rechten. Verschillende advocaten van de Brusselse balie hebben zich geëngageerd om slachtoffers van seksueel en huiselijk geweld gratis bij te staan bij een eerste consult. Wanneer de politie met een slachtoffer van seksueel en/of huiselijk geweld in contact komt, dan wordt het slachtoffer een formulier overhandigd met de contactgegevens van een advocaat.
Die advocaat neemt vervolgens binnen de 48 uur contact op, waarna er een gratis gesprek wordt aangeboden op kantoor en het slachtoffer de nodige juridische bijstand kan vragen. Enkel het eerste gesprek is gratis.
Aanbeveling 93:
Na een positieve evaluatie van het “Lawyer Victim Assistance”-proefproject de mogelijkheid onderzoeken om het project breder uit te rollen in heel België zodat een slachtoffer van seksueel geweld binnen de 48 uur een gesprek met een advocaat heeft en indien nodig juridische bijstand kan vragen. De nodige middelen dienen hiervoor vrijgemaakt te worden. Er moet onderzocht worden of dat project kan worden doorgetrokken naar de mogelijke “permanentie” in de Zorgcentra na Seksueel Geweld (zie supra, luik 1, hoofdstuk 2, § 3).
Ook in mei 2024 wordt het LVA project een eerste keer verlengd tot 13 november 2024 zodat het onderzoek onder de bevoegdheid van het IGVM verder kan lopen.
In november 2024 kwam het LVA onderzoek eindrapport ter beschikking van de bevoegde doch in lopende zaken Staatssecretaris Leroy.
Een nieuwe regering komt aan zet. Het regeerakkoord van de regering De Wever die op 3 februari 2025 van start gaat zegt:
“We zorgen dat slachtoffers van ernstige geweldsdelicten en zedenfeiten beroep kunnen doen op algemene bijstand door een advocaat zowel voor als tijdens hun verhoor. Er wordt een systeem van permanentie georganiseerd binnen de advocatuur, zodat deze slachtoffers, 24/7 de nodige gespecialiseerde juridische ondersteuning kunnen krijgen.”
In april 2025, 6 maanden na het rapport van november 2024, heeft het Team Zorgcentra na Seksueel Geweld binnen het IGVM het raden naar wat het kabinet van de dan bevoegde minister Rob Beenders uiteindelijk van plan is.
In juni 2025 laat het kabinet Rob Beenders weten dat:
“Samen met de deelstaten zullen we verder analyseren hoe we kunnen evolueren naar een toegankelijke, duurzame en structureel verankerde procedure voor rechtsbijstand, afgestemd op de noden van slachtoffers van gendergerelateerd geweld.”
Ondertussen werd het LVA project verlengd, en verlengd, en blijft men lovend over de geneugten van het project … Zoals in november 2025 bijvoorbeeld word gerapporteerd dat er een verdubbeling van de hulp via het LVA project zou zijn geweest tussen 2024 en 2025.
de LVA vandaag
Dat het LVA wordt gecoördineerd door een in seksueel geweld op minderjarigen gespecialiseerde peperdure top advocaat die bij laatste controle in 2024 geen prodeo dossiers meer aannam heeft wellicht een voordeel.
Men mag echter niet vergeten wat de belangen van de Orde van Vlaamse Balies zijn. Financiële en machtsbelangen die niet onbesproken zijn wanneer het gaat om voor de minstbedeelden juridische bijstand te faciliteren … Ter herinnering torpedeert de OVB momenteel met twee SLAPP's een ander proefproject, Casa Legal, door bij het Grondwettelijk Hof te beweren dat de economische belangen van de Vlaamse advocaten niet beholpen worden … Rolnummer 8504 en 8574.
Het artikel en de attentie van vandaag bij de openbare omroep heeft meer weg van een misplaatste imago of marketing opsmuk stunt, want …
De ZGS zeggen ons vandaag
Wij namen contact op met de ZSG van Antwerpen, Gent, Leuven, en Roeselare. Zij hoorden het unisono in Keulen donderen.
Jawel, zij smeken dat er onmiddellijk gespecialiseerde juridische bijstand zou zijn nog voor enige politie of procureur eraan te pas zou komen. Jawel, zij weten dat er onderzoek werd gevoerd naar het LVA. Jawel, zij weten dat … Maar neen, een advocaat op vandaag komt er bij de ZSG niet aan te pas, zij moeten sinds 2024 bij wet slachtoffers doorverwijzen naar de algemene eerstelijnsbijstand.
Jullie lezen dat goed, naar de eerstelijnsbijstand. Niet naar de tweedelijnsbijstand, niet naar een lijst van advocaten die een speciale slachtoffer gerichte opleiding zouden hebben genoten, niet naar een advocaat die gespecialiseerd is in seksueel geweld op minderjarigen, enz. Zij moeten bij wet slachtoffers doorverwijzen naar de generieke eerstelijnsbijstand, want de “Wet betreffende de Zorgcentra na Seksueel Geweld” zegt in haar artikel 14 § 3 3°:
§ 1. Naast de gebruikelijke multidisciplinaire zorg, verleent het ziekenhuis op de ZSG-afdeling aan slachtoffers van acuut en post-acuut seksueel geweld minimaal de volgende diensten op ambulante wijze: […] 4° slachtofferbegeleiding zoals bepaald in artikel 2, 19° ; […] § 3. Ter uitvoering van de in § 1, 4°, bedoelde slachtofferbegeleiding contacteert de ZSG-verpleegkundige op regelmatige tijdstippen het slachtoffer van acuut seksueel geweld of post-acuut seksueel geweld of diens vertegenwoordiger, of mits de uitdrukkelijke en expliciete toestemming van het wilsbekwame slachtoffer, de steunfiguur van het slachtoffer, met onder meer de volgende doelstellingen: […] 3° de doorverwijzing naar de diensten voor juridische eerstelijnsbijstand.
Zoals eenieder kan vaststellen in justel is de wet op de ZSG tot op vandaag niet aangepast, en zijn er ook geen uitvoeringsbesluiten in de zin van wat in de pers wordt beweerd. Laat staan dat OCMW's of andere dienstverleners toegang zouden hebben tot een lijst van advocaten gespecialiseerd in juridische ondersteuning voor minderjarige slachtoffers van seksueel geweld en hun naasten.
Wij zouden ons alvast van zo'n lijst verheugen, onmiddellijk publiceren, en luidkeels kenbaar maken.
de LVA ervaring van slachtoffers
Zoals jullie weten voeren wij momenteel een onderzoek naar hoe jullie juridische bijstand bij seksueel geweld op minderjarigen (hebben) ervaren.
Zonder vooruit te lopen op de resultaten, weten wij dankzij de reeds ontvangen getuigenissen dat binnen het LVA ernstige tekortkomingen kunnen opduiken. Advocaten die niet samenzitten met slachtoffers om een vonnis of beslissing uit te leggen, advocaten die weigeren van de juridische tweedelijnsbijstand aan te vragen omdat er te veel werk is voor een prodeo tarief, enz.
Mocht je via het LVA bijstand willen bekomen, bereik je hen als volgt:
- SMS of voicemail op het nummer 0478/115 488 (beste keus)
- de franstalige orde van advocaten Brussel via het email adres LVA@barreaudebruxelles.be
- de nederlandstalige orde van advocaten Brussel via het email adres LVA@baliebrussel.be
Je vind de hopeloos verouderde en al sinds 2023 niet geüpdate lijst van LVA advocaten hier.
Op deze lijst zal je merken dat er slechts 1 enkele Nederlandstalige advocaat prodeo optreedt optrad in strafdossiers, en er geen onderscheid wordt gemaakt voor de specifieke rechtsmaterie seksueel geweld op minderjarigen.
en nu?
Dat er nood is aan echt gespecialiseerde advocaten blijkt uit het feit dat vandaag een aangifte van seksueel geweld op minderjarigen nog steeds wordt aanzien als partnerwraak wanneer er vroeg of laat een echtscheiding van komt. In dergelijk geval gaat het openbaar ministerie, de procureur, er automatisch van uit dat het om een burgerrechtelijk probleem gaat dat via de familierechtbank maar moet worden beslecht in plaats van een strafrechtelijk probleem dat de procureur aanbelangt.
Justitie blijft fouten maken, en slachtoffers blijven in de kou. Immers, in de praktijk wordt een echtscheiding, wanneer er sprake is van seksueel geweld op minderjarigen, meestal ingezet omdat er een gebrek aan bescherming en ondersteuning van de slachtoffers is.
Waar is dan die gespecialiseerde juridische ondersteuning? Op vandaag? Nergens te bespeuren !! Godot, komt ie of komt ie niet?