spreekrecht is zwijgplicht, of de omerta rond kindermishandeling
Het gebrek aan spreekplicht voor beroepsgeheimplichtigen bij (seksueel) geweld op minderjarigen heeft tastbare gevolgen op het terrein. De parlementaire onderzoekscommissie “slachtoffers” uit 2023 stelde vast dat er “te veel dossiers {zijn} waarin werd gezwegen en niks gedaan werd”.
Het spreekrecht wordt op het terrein uit onmacht ten aanzien van het schuldig verzuim van de procureurs ingevuld als omerta rond kindermishandeling. Meer daarover in een toekomstig artikel.
Ter herinnering
Artikel 458 bis van het strafwetboek had er reeds een lange weg opzitten toen in 2020 het “wetsvoorstel tot wijziging van het Strafwetboek wat betreft de aangifteplicht van bepaalde misdrijven gepleegd op minderjarigen of kwetsbare personen” bij hoogdringendheid aan het parlement werd voorgesteld.
Het parlement heeft het voorstel tot hoogdringende behandeling toen weg gestemd op 15/10/2020 … omdat het een uiterst belangrijke aangelegenheid werd bevonden door de kamerleden die de noodzaak van een grondige behandeling in de commissie justitie bevestigden.
Valerie Van Peel (N-VA): “Hoe belangrijk is het dat wij de discussie nu beginnen en niet pas over een half jaar? Ik denk dat dat voor de hand ligt. Bij de verstrenging die voorligt, moeten de kinderen die we de vorige keer echt zijn vergeten – dat hebben de cijfers jammer genoeg duidelijk gemaakt –, onze eerste prioriteit zijn.”
Servais Verherstraeten (CD&V): “Een uiterst belangrijk voorstel dat een behandeling in de commissie voor Justitie verdient”
De Voorzitster: “Ik stel voor dat de fractievoorzitters zich over dit verzoek uitspreken.”
Stemden voor: Peter De Roover (NV-A); Barbara Pas (VB); Raoul Hedebouw (PVDA-PTB)
Stemden tegen: Servais Verherstraeten (CD&V); Benoît Piedboeuf (MR); Maggie De Block (Open Vld / Anders); Gilles Vanden Burre (Ecolo-Groen); Ahmed Laaouej (PS); Melissa Depraetere (Vooruit)
De urgentie wordt verworpen
De rest van de legislatuur werd er niks verder ondernomen, de CD&V had haar slag thuis gehaald en de omerta kon verder zijn gang gaan. Tot …
de POC slachtoffers van 2024
In de laatste sprint, vier jaar later, net voor het einde van de legislatuur, dook plots in het verslag van de “parlementaire onderzoekscommissie belast met het onderzoek naar de aanpak van seksueel misbruik, in de Kerk en daarbuiten, met inbegrip van de gerechtelijke behandeling, en de gevolgen op vandaag voor slachtoffers en samenleving” op 03/05/2024 een aanbeveling 90 op:
- De federale regering dient de nodige initiatieven te nemen, zoals het onderzoeken van de mogelijkheid om het spreekrecht in artikel 458bis Strafwetboek (artikel 356 nieuw Strafwetboek) te vervangen door een spreekverplichting wanneer een minderjarige of kwetsbare persoon slachtoffer is of dreigt te worden van zeer ernstige misdrijven, zoals seksueel geweld. Rekening houdend met de bezorgdheden vanuit de praktijk, zou daarbij kunnen worden ingezet op een verplicht multidisciplinair casusoverleg tussen politie, justitie en hulpverlening ter bevordering van de informatiedeling. Daarnaast moet ook gewezen worden op het schuldig verzuim uit artikel 422bis Strafwetboek (artikel 300 en volgende nieuwe Strafwetboek) dat in bepaalde situaties ook tot een spreekverplichting leidt.
Slachtoffers vroegen in hun getuigenissen om beroepsgeheimplichtigen te verplichten aangifte te doen van seksueel geweld op minderjarigen, zoals ook internationale instrumenten België daartoe verplichten.
een “nieuw” wetsvoorstel
Pas weer een jaar later, 11/03/2025, wordt werk gemaakt van een nieuw “wetsvoorstel tot wijziging van het Strafwetboek voor wat betreft de aangifteplicht van bepaalde misdrijven gepleegd op minderjarigen of kwetsbare personen.”
de beroepsgeheimplichtige torpedo
Beroepsgeheimplichtigen steigeren, en komen op initiatief van de “Ligue Bruxelloise Francophone pour la Santé Mentale” (Franstalige Brusselse Liga voor Geestelijke Gezondheid) samen in een open brief op 28/04/2025, die werd aangepast op 28/05/2025, waarin zij eisen dat hun beroepsgeheim blijft bestaan. Geen meldingsplicht van seksueel geweld op minderjarigen aub !
De waslijst aan aangewende misplaatste excuses is een walgelijke spiegel van het omerta fenomeen waar seksueel misbruik op minderjarigen tot op vandaag systemisch aan onderhevig is in onze maatschappij. De boodschap van de hulpverleners is duidelijk: zwijg en onderga, wij niet-slachtoffers weten het beter.
Een week voordat het parlement het wetsvoorstel zou beginnen behandelen, barst de hel los in de pers. De belangen van de beroepsgeheimplichtigen worden gehuld in een vermeend belang te zwijgen bij (seksueel) geweld op minderjarigen.
de toekomst van het wetsvoorstel ?
Het parlement moet voor zulks door henzelf belangrijk en dringend bevonden onderwerp toch tonen dat ze iets doet.
De commissie justitie startte de werkzaamheden rond het wetsvoorstel op 24/06/2025, 5 jaar nadat het parlement vond dat het een “uiterst belangrijk voorstel dat een behandeling in de commissie voor Justitie verdient” en dankzij de CD&V naar de Griekse kalender verwezen werd.
De week erop, op 01/07/2025 bij de regeling van de werkzaamheden in de commissie wordt gedurende 15 minuten beslist tot hoorzittingen en schriftelijke adviezen. Er wordt gevraagd om namen aan het secretariaat door te geven, en men zou kijken wie al of niet beschikbaar zou zijn voor advies. De spanningen tussen politieke fracties wordt duidelijk voor wie tussen de lijnen kan lezen.
De uiteindelijke lijst van adviezen die het parlement zou solliciteren werd opgevraagd, en door het secretariaat van de commissie geweigerd. Geen publieke participatie (pottenkijkers in de ogen van het parlement) aub !
Hoorzittingen
Op 23/09/2025 werden gehoord:
- Nicolaas Vinckier, vertegenwoordiger van de Orde van Vlaamse Balies;
- Jean-Noël Bastenière, vertegenwoordiger van avocats.be;
- Patricia Innaurato en Isabelle Soenen, vertegenwoordigers van het College van de hoven en rechtbanken;
- Tom Goffin, professor aan de UGent;
- Benoît Dejemeppe, voorzitter, en Michel Deneyer, vice-voorzitter van de Orde der artsen;
- Tim Stroobants, directeur van het Vlaams Expertisecentrum Kindermishandeling.
Op 30/09/2025 werden gehoord:
- Christelle Trifaux en Valérie Devis, vertegenwoordigsters van de “Conseil Communautaire de la Prévention, de l'Aide à la Jeunesse et de la Protection de la Jeunesse”;
- Solayman Laqdim, “Délégué général aux droits de l’enfant”;
- Caroline Vrijens, Kinderrechtencommissaris;
- Isabelle Gilain, vertegenwoordigster van “SOS Enfants”;
- Céline Nieuwenhuys, secretaris-generaal van de “Fédération des Services Sociaux”.
De commissie wordt in deze hoorzittingen een bijna unaniem schaamteloos “experten” pleidooi voorgeschoteld ten voordele van de omerta. Nergens is het “te veel dossiers waarin werd gezwegen en niks gedaan werd” waarmee het wetsvoorstel werd ingediend te bespeuren. De experten zullen het wel beter weten …
Tijdens de hoorzittingen halen de experten tal van rechten door elkaar, en wordt een ware omerta mayonnaise, zonder dewelke de friet niet Belgisch is, geserveerd. De rechten en angsten van vrouwen en hulpverleners staan centraal. Het belang van misbruikte kinderen en slachtoffers is duidelijk ondergeschikt aan die van de volwassenen praxis.
Wat sinds dien?
Sinds deze hoorzittingen is het volstrekt stil, en blijven nieuwe gevallen van misbruik voortschrijdend verder gaan. Nu spreken schaakmat staat in functie van de “professionals”, is er weinig tot geen reden voor het parlement om iets aan de omerta te doen, tot … de volgende woede uitbarsting van het volk het probleem nogmaals op de agenda plaatst, om zoals gebruikelijk evensnel weer te verdwijnen.
Nochtans, Koen Geens over het onderwerp:
“Dat hoeft niet klikken te heten. Dat hoeft zorgen voor anderen te zijn. De angst dat wanneer men klikt het onmiddellijk gepenaliseerd wordt is natuurlijk een van de grote redenen waarom het ook niet gebeurt in veel gevallen.”
“later, wanneer een kreupele oude man met een rollator naar de beklaagde bank klimt, en men zegt hij is nog toerekeningsvatbaar… Dat is wat wij doen. Met overtuiging. En met verwijt. Vooral aan de anderen.”
De verplichte aanpak
De aanpak van de oorsprong van het probleem is nochtans de eenvoud zelve:
- spreekplicht voor alle beroepsgeheimplichtigen, en dus voor iedereen in de samenleving zonder “beroepsverschuiling”;
- bescherming en ondersteuning van slachtoffers en hulpverleners;
- persoonlijke verantwoordelijkheid voor schuldig verzuim, in bijzonder voor schuldig verzuim uitgaande van (de almacht van) procureurs.
Deze drie samen zijn essentieel. Over deze verplichtingen van de Staat wordt van zodra wij daar tijd voor kunnen vrijmaken gepubliceerd.
alle informatie op deze site, zoals maar niet beperkt tot documenten en/of audio-opnames en/of video-opnames en/of foto's, is gemaakt en/of verzameld en gepubliceerd in het belang van gerechtigheid, samenleving en het Universele Recht op Waarheid
children for status is een onafhankelijk collectief dat schuldig verzuim door de Staat ten aanzien van seksueel geweld op minderjarigen en kinderhandel oplossingsgericht documenteert en aanklaagt