nieuws van children for status

Dankzij het befaamde Salduz arrest van het EHRM hebben daders recht op juridische bijstand, zelfs voordat zij worden ondervraagd. Slachtoffers staan er van A tot Z moederziel alleen voor. Dat zou zo niet mogen zijn volgens de internationale verplichtingen die Staten hebben ten aanzien van slachtoffers van seksueel geweld op minderjarigen. Waarom daders wel, en slachtoffers niet?

Eigenlijk moeten we eerst definiëren wie slachtoffer is en wat seksueel geweld op minderjarigen is. Dat komt in een volgende publicatie. Weet dat Slachtoffers zowel de minderjarigen zijn die het seksueel geweld ondergaan, maar ook hun familie, en iedereen in hun omgeving die door het seksueel geweld op de minderjarige wordt geraakt.

Staten kiezen vrijwillig om partij te zijn aan hogere rechtsnormen, zoals internationale verdragen. Daarmee zegt een Staat dat zij haar wet ondergeschikt acht aan de internationale norm. Wat zeggen internationale normen met betrekking tot juridische bijstand voor Slachtoffers? Wij halen een aantal pijlers aan.

De bottom line is: Slachtoffers van seksueel geweld op minderjarigen hebben recht op kosteloze gespecialiseerde juridische bijstand, en in de realiteit zorgen Staten ervoor dat dat recht geschonden wordt.

In deze bijdrage vind je: – het kinderrechtenverdrag van de VN en haar protocol – Het Verdrag van Lanzarote – EU Richtlijn 2011/92/EU – Waarom dan krijgen Slachtoffers geen juridische bijstand? – En toch ? – Veroordeel de Staat ! – In afwachting …

Het kinderrechtenverdrag van de VN

Het kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties werd uitgebreid met het protocol over kinderhandel, kinderprostitutie en kinderpornografie dat specifiek seksueel geweld op minderjarigen behandelt. België werd partij op 17 maart 2006 en Nederland op 23 augustus 2005.

Haar art. 8 meldt niet expliciet dat Slachtoffers recht hebben op juridische bijstand, maar uit de tekst valt duidelijk op te maken dat men met ondersteuning van Slachtoffers ook juridische bijstand bedoelt.

De Richtlijnen verduidelijken, en melden in C.97.© volgende verplichtingen:

© Het verstrekken van gratis juridische bijstand, waaronder het toewijzen (afhankelijk van het nationale rechtssysteem) van een advocaat of voogd ad litem of een andere gekwalificeerde belangenbehartiger om het kind te vertegenwoordigen, en geestelijke gezondheidszorg door goed opgeleide professionals zoals kinderpsychiaters, psychologen en maatschappelijk werkers aan elk kindslachtoffer tijdens het strafrechtelijke proces. (vrije vertaling van “Providing free legal aid, including assigning (depending on the national legal system) a lawyer or guardian ad litem or another qualified advocate to represent the child, and mental health support by well-trained professionals such as child psychiatrists, psychologists and social workers to every child victim during the criminal justice process”)

De Belgische Grondwet heeft een art. 22bis, die het VN Kinderrechtenverdrag en haar protocollen rechtstreeks in de Grondwet verankerd. Wij, Belgen, vonden kinderrechten zo belangrijk dat het VN Verdrag en haar Protocollen in de Grondwet werden opgenomen.

Er dient door de Staat gratis juridische bijstand aan Slachtoffers te worden verleend.

Het Verdrag van Lanzarote

Het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik, kortweg het Verdrag Van Lanzarote, dateert van 25/10/2007. Het Verdrag is van toepassing voor België sinds 01/07/2013, en voor Nederland is dat 01/07/2010.

Het is in Europa “het” verplichtende juridische instrument waar Staten zich aan “moeten” houden.

Volgens art. 1.1.b is de doelstelling van het Verdrag:

het beschermen van de rechten van kinderen die het slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting en seksueel misbruik;

Haar art. 31.1.d start soft door te stellen dat:

het beschermen van de rechten van kinderen die het slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting en seksueel misbruik;

Haar artikel 31.3 stelt dat de Staat Slachtoffers toegang tot rechtsbijstand moet waarborgen:

Elke Partij waarborgt dat slachtoffers toegang hebben tot rechtsbijstand, die wanneer gerechtvaardigd kosteloos wordt verstrekt, wanneer zij de status van partij in de strafrechtelijke procedure kunnen verkrijgen.

Haar art. 31.1 stelt verder dat zij die juridisch interveniëren, zoals advocaten, moeten een specifieke Slachtoffer gerichte opleiding hebben genoten:

Elke Partij neemt de wetgevende of andere maatregelen die nodig zijn, met inachtneming van de regels inzake de onafhankelijkheid van beoefenaars van juridische beroepen, om te waarborgen dat opleiding inzake de rechten van kinderen en seksuele uitbuiting en seksueel misbruik van kinderen beschikbaar is voor alle personen die bij het proces betrokken zijn, met name rechters, officieren van justitie en advocaten.

Ook het art. 36.1 bevestigt dat opleiding van juridische interveniënten, zoals advocaten, verplicht is:

Elke Partij neemt de wetgevende of andere maatregelen die nodig zijn, met inachtneming van de regels inzake de onafhankelijkheid van beoefenaars van juridische beroepen, om te waarborgen dat opleiding inzake de rechten van kinderen en seksuele uitbuiting en seksueel misbruik van kinderen beschikbaar is voor alle personen die bij het proces betrokken zijn, met name rechters, officieren van justitie en advocaten.

Tot slot zegt art. 35.1.f dat:

het kind vergezeld mag worden door zijn juridische vertegenwoordiger

De Memorie van toelichting bij het Verdrag van Lanzarote stelt in randnummer 225 dat Slachtoffers geen automatisch recht hebben tot juridische bijstand, maar punt 226 stelt op basis van art. 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat:

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens hield rekening met de complexiteit van de procedure en de emoties die daarmee gepaard gingen […] om kosteloze bijstand te verkrijgen van een officieel toegewezen advocaat. Dus zelfs als er geen wetgeving bestaat die toegang biedt tot een toegewezen advocaat in burgerrechtelijke zaken, is het aan de rechtbank om te beoordelen of, in het belang van de rechtspraak, een onvermogende partij die zich geen advocaat kan veroorloven, rechtsbijstand moet krijgen. (Vrije vertaling van: The Court took account of the complexity of the proceedings and the passions involved […] to obtain free assistance from an officially assigned defence counsel. Thus even in the absence of legislation affording access to an officially assigned defence counsel in civil cases, it is up to the court to assess whether, in the interests of justice, a destitute party unable to afford a lawyer's fees must be provided with legal assistance.)

Iedereen weet welke extreme emoties Slachtoffers van seksueel geweld op minderjarigen ondergaan. Bijvoorbeeld omschreef de Working Group on Contemporary Forms of Slavery van de Verenigde Naties incest in het kader van het Slavernij Verdrag met de meest extreme bewoordingen ooit on its eighteenth session, punten 67 and 68”) (meer daarover in een toekomstige bijdrage).

Dus, zelfs al is er geen nationale wetgeving die Slachtoffers het recht geeft tot bijstand door een advocaat, en zelfs buiten de strafrechtelijke procedure in burgerrechtelijke procedures met betrekking tot of samenhangend met seksueel geweld op minderjarigen, moeten Slachtoffers volgens het Verdrag van Lanzarote bijgestaan kunnen worden door een advocaat, die sowieso specifiek opgeleid moet zijn, en gezien de emotionele tol op slachtoffers de Slachtoffers vanwege de Staat kosteloos bijstaat.**

EU Richtlijn

Er wordt al jaren gewerkt aan een verbetering van de huidig geldende EU Richtlijn 2011/92/EU ter bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie.

Art. 20.2 stelt:

De lidstaten zorgen ervoor dat kindslachtoffers, onverwijld, toegang hebben tot juridisch advies en, overeenkomstig de rol die het desbetreffende rechtsstelsel aan het slachtoffer toebedeelt, vertegenwoordiging in rechte, onder meer om schadevergoeding te eisen. Juridisch advies en vertegenwoordiging in rechte moeten kosteloos zijn wanneer het slachtoffer niet over voldoende financiële middelen beschikt.

Randnummer 32 stelt:

Kaderbesluit 2001/220/JBZ stelt een aantal rechten van het slachtoffer in de strafprocedure vast, waaronder het recht op bescherming en schadevergoeding. Voorts dienen kinderen die het slachtoffer zijn van seksueel misbruik, seksuele uitbuiting en kinderpornografie toegang te krijgen tot juridisch advies en, overeenkomstig de rol die het toepasselijke rechtsstelsel aan het slachtoffer toebedeelt, tot vertegenwoordiging in rechte, ook voor het vorderen van een schadevordering. Dit juridische advies en deze vertegenwoordiging zouden ook door de bevoegde autoriteiten kunnen worden verleend in het geval de schadevergoeding van de staat wordt gevorderd. Het juridische advies heeft ten doel slachtoffers in staat te stellen informatie en advies te krijgen over de verschil lende mogelijkheden waarover zij beschikken. Juridisch advies dient te worden verstrekt door iemand die een passende juridische opleiding heeft genoten, maar dit hoeft niet noodzakelijk een jurist te zijn. Juridisch advies en, overeenkomstig de rol die het toepasselijke rechts stelsel aan het slachtoffer toebedeelt, vertegenwoordiging in rechte moeten kosteloos zijn, in elk geval wanneer het slachtoffer over onvoldoende financiële middelen be schikt, en conform de nationale procedures van de lid staten beschikbaar zijn.

Duidelijk. Zowel België als Nederland moeten “onverwijld” zorgen dat Slachtoffers juridisch advies krijgen, die, ook zoals de jurisprudentie van het EHRM eerder besproken, kosteloos moet zijn.

Kaderbesluit 2001/220/JBZ werd ondertussen wel al vervangen door de Richtlijn 2012/29/EU tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten. Deze laatste is ook aan herziening toe, maar tot zolang is volgens art. 4.1.d :

1. De lidstaten zorgen ervoor dat het slachtoffer zonder on nodige vertraging vanaf zijn eerste contact met een bevoegde autoriteit de volgende informatie wordt aangeboden, teneinde hem in staat te stellen toegang te hebben tot de in deze richtlijn opgenomen rechten: d) hoe en onder welke voorwaarden het slachtoffer toegang krijgt tot juridisch advies, rechtsbijstand en andere vormen van advies;

Het Randnummer 38 verduidelijkt:

Aan personen die bijzonder kwetsbaar zijn of zich in situaties bevinden waarin zij worden blootgesteld aan een bijzonder hoog risico op schade, zoals mensen die het slachtoffer zijn van herhaald geweld in hechte relaties, en slachtoffers van gendergerelateerd geweld of van andere strafbare feiten in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan of inwoner zijn, moet gespecialiseerde ondersteuning en wettelijke bescherming worden verstrekt. Gespecialiseerde hulporganisaties moeten gebaseerd zijn op een geïntegreerde en doelgerichte benadering, die in het bijzonder rekening houdt met de specifieke behoeften van slachtoffers, de ernst van de als gevolg van het strafbare feit geleden schade, alsmede de relatie tussen slacht offers, daders, kinderen en hun ruimere sociale omgeving. Een belangrijke taak van deze organisaties en hun personeel, aan wie een belangrijke rol toekomt bij het verlenen van ondersteuning aan het slachtoffer bij het herstel en het te boven komen van mogelijke schade of een mogelijk trauma als gevolg van een strafbaar feit, moet erin bestaan het slachtoffer te informeren over de in deze richtlijn opgenomen rechten zodat hij beslissingen kan nemen in een ondersteunende omgeving waarin hij met waardigheid, respect en gevoel wordt behandeld. De soorten ondersteuning die door deze gespecialiseerde hulporganisaties moeten worden geboden, kunnen om vatten: het verschaffen van onderdak en veilige opvang, eerste medische zorg, doorverwijzing voor medisch en forensisch onderzoek met het oog op bewijsvergaring in het geval van verkrachting of aanranding, kort- of langdurende psychologische bijstand, traumazorg, juridisch advies, belangenbehartiging en specifieke diensten voor kinderen als directe of indirecte slachtoffers.

Waarom dan krijgen Slachtoffers geen juridische bijstand?

Europa probeert al jaren Richtlijn 2012/29/EU aan de juridische realiteit van hogere rechtsnormen aan te passen omdat onze politici weten dat er iets fundamenteel met de Richtlijn schort. Dat aanpassen lukt niet omdat lidstaten niet willen betalen voor die bijstand, vinden dat slachtoffers te veel geld kosten aan de Staat.

Randnummer 47 van de Richtlijn 2012/29/EU stelt:

Van slachtoffers mag niet worden verwacht dat zij kosten maken in verband met hun deelname aan een strafprocedure.

Tot zover is alles nog goed. Maar dan onder hetzelfde randnummer 47:

De lidstaten moeten worden verplicht alleen noodzakelijke uitgaven van het slachtoffer in verband met zijn deelname aan de strafprocedure te vergoeden en van hen kan niet worden gevergd dat zij de honoraria voor juridische bijstand aan het slachtoffer vergoeden. De lidstaten moeten in staat zijn in het nationale recht voorwaarden voor de vergoeding van kosten op te leggen, zoals termijnen voor het eisen van terugbetaling, standaardtarieven voor reis- en verblijfkosten en maximumbedragen voor dagvergoedingen wegens derving van inkomsten. Het recht op vergoeding van kosten in strafprocedures mag niet ontstaan in een situatie waarin een slachtoffer een verklaring over een strafbaar feit aflegt. Kosten behoeven alleen te worden vergoed indien het slachtoffer is verplicht of door de bevoegde autoriteiten is verzocht aanwezig te zijn en actief aan de strafprocedure deel te nemen.

En toch ?

Het VN kinderrechtenverdrag en haar protocol zijn van 2000, Lanzarote is van 2007, en de EU Richtlijn is van 2012. Het Standstill principe, dat in België is verankerd in art. 23 van de Grondwet en in de internationale rechtsorde steeds aanwezig is, zorgt ervoor dat verleende rechten niet mogen onderworpen worden aan later opgeworpen restricties of voorwaarden. Er zijn ook het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht en het Verdrag van Wenen inzake het Verdragenrecht tussen Staten en Internationale Organisaties of tussen Internationale Organisaties, beide minstens mits hun art. 18, die de Staat verbiedt om een handeling te stellen tegen een Verdrag.

En toch, Richtlijn 2012/29/EU heeft een Slachtoffer rechten schendend randnummer 47. Europa heeft de bescherming van Slachtoffers verminderd uit vermeende financiële belangen van de lidstaten.

Ondanks art. 23 en 22bis van de Grondwet … “O dierbaar België, o heilig land der kinderprutsers …” tot op vandaag geen advocaat voor Slachtoffers van seksueel geweld op minderjarigen, noch voor Slachtoffers van kinderhandel trouwens.

Veroordeel de Staat !

En welk Slachtoffer heeft de centen, de emotionele stabiliteit, de tijd, de energie, de kennis en het kunnen, het doorzettingsvermogen, … ? om dat te doen? Hoe zou je daar ook maar aan beginnen? Wie kan bij welk gerecht terecht?

| | individueel slachtoffer | groep slachtoffers | Staat | | — | — | — | — | | EHRM tegen Staat | ja | moeilijk | neen | | CURIA tegen Staat | ja | ja | ja | | ICC tegen individuele autoriteit | moeilijk | ja | enkel subsidiair | | ICJ tegen Staat | neen | neen | ja | | nationale rechtbank | ja | ja | moeilijk |

Een voorbeeld is de veroordeling van België door een nationale rechtbank voor misdaden tegen de mensheid in 2024. Het kan dus, echt. Maar vergeet niet dat de “ego” van de advocaat er ook voor kan zorgen dat het niet wordt gehaald. In die zaak wilde men het Vaticaan veroordelen in plaats van de Belgische Staat …

In afwachting …

In afwachting dat Slachtoffers daadwerkelijk toegang krijgen tot juridische bijstand kunnen slachtoffers niet anders dan via juridisch knutselen te pogen voor een advocaat te zorgen.

---

alle informatie op deze site, zoals maar niet beperkt tot documenten en/of audio-opnames en/of video-opnames en/of foto's, is gemaakt en/of verzameld en gepubliceerd in het belang van gerechtigheid, samenleving en het Universele Recht op Waarheid

children for status is een onafhankelijk collectief dat schuldig verzuim door de Staat ten aanzien van seksueel geweld op minderjarigen en kinderhandel oplossingsgericht documenteert en aanklaagt